Phớt Bơm và tất tần tật về phớt bơm

Phớt bơm (Mechanical Seal) hay còn gọi là vòng đệm phớt, giúp làm kín bộ phận trục quay máy bơmguồng bơm khi bơm hoạt động. Phớt bơm có tác dụng ngăn chất lỏng thoát ra bên ngoài và chịu lực ma sát do trục quay gây ra.

cac-mau-phot-may-bom-nuoc
Các mẫu phớt bơm

Thường xuyên chịu nhiều lực tác động, phớt rất nhanh bị mài mòn, dễ bị hỏng và ảnh hưởng đến hoạt động của máy bơm. Vì vậy, việc nắm bắt kịp thời tình trạng hư hỏng của phớt máy bơm là rất quan trọng.

Dưới đây là 6 lý do phổ biến nhất khiến phớt của máy bơm bị hỏng mà bạn nên lưu ý:

6 Lý do khiến phớt bơm bị hỏng thường xuyên

Để bơm chạy khổ

Máy bơm vận hành thiếu hoặc không có dầu bôi trơn rất có hại cho phớt cơ khí. Nhiều trường hợp, khi bơm chạy khô, phớt có thể bị nóng và vỡ chỉ trong vòng 30 giây hoặc ít hơn,

Bơm bị rung liên tục

Máy bơm rung lắc do nhiều nguyên nhân, chủ yếu do mất cân bằng, bơm bị lệch trục hay bơm có điểm hoạt động ở quá xa điểm BEP ( điểm hiệu suất cao nhất)… Bơm bị rung có thể gây không thể làm kín trục, khiến bơm bị rò rỉ chất lỏng thậm chí làm giảm tuổi thọ của phớt cơ khí.

Va đập khớp nối vào trục bơm

Bất kỳ va đập giữa phớt và trục bơm cũng ảnh hưởng lớn đến sự vận hành của máy bơm. Đặc biệt các bề mặt của phớt bơm tương đối yếu  với các lực va chạm, chỉ cần một sự va đập nhẹ của trục bơm cũng có thể phát ra âm thanh lớn và gây hỏng phớt bơm.

Lỗi lắp sai kỹ thuật

Không tuân thủ đúng quy trình khởi động bơm hay quy trình lắp đặt là một trong những nguyên nhân chính làm hỏng phớt bơm. Khởi động không đúng cách làm bơm bị giật, trục bơm bị xoắn cuộn, dẫn tới va đập các bộ phận bên trong. 

Lắp đặt phớt bơm không đúng cách có thể làm hư hỏng các bộ phận như trục quay, lò xo đàn hồi, o-ring… và nhiều tác hại khác

Không có hệ thống làm mát

Hệ thống làm mát rất quan trọng đối với đế bơm. Nếu không có hệ thống làm mát, mặt phớt bị bẩn, phớt có thể bị nóng và ăn mòn rất nhanh. Đặc biệt lưu ý với phớt làm kín cơ khí kép khi cần có hệ thống nước làm kín ngoài với áp suất và lưu lượng nước làm kín phải đảm bảo theo khuyến cáo của nhà sản xuất bơm hay nhà cung cấp phớt.

nhung-loai-phot-may-bom
Những loại phớt máy bơm

Chọn sai loại phớt hay vật liệu phớt

Phớt bơm có nhiều loại khác nhau, mỗi loại có kích thước và ứng dụng khác nhau, vì vậy, bạn cần chú ý lựa chọn phớt bơm phù hợp để đảm bảo điều kiện vận hành tốt, đặc biệt là môi trường chất lỏng chứa mật độ hạt rắn cao, dễ làm hỏng bơm.

Vật liệu dùng để thiết kế phớt cơ khí cần có độ cứng cao, chống mài mòn, chống dầu, chống hóa chất tốt như: Silicon Carbide (SSIC), Reaction Bonded Silicon Carbide (RBSIC), Tungsten Carbide (TC), NBR, Neoprene, FFKM (Vition)… Bạn nên lưu ý lựa chọn vật liệu phớt phù hợp với lưu chất để hiệu quả sử dụng.

mau-phot-may-bom-nuoc
Mẫu phớt máy bơm nước

*Lưu ý: Nếu thiết bị bơm hoạt động lâu năm, khi lắp đặt phớt mới cũng có thể bị hỏng. Cách hiệu quả nhất trước khi thay phớt mới hãy làm những kiểm tra sau đây:

  • Cánh bơm
  • Trục bơm
  • Vòng bi
  • Khớp nối

Sau đó khi lắp đặt phớt bơm phải đảm bảo không vướng mắc các vấn đề kỹ thuật khác.

Quy trình kiểm tra và đánh giá tình trạng của phớt bơm

Quy trình tháo lắp phớt của máy bơm

Mỗi loại phớt bơm được thiết kế theo tiêu chuẩn khác nhau như: phân loại, kích thước, hình dáng. Khi tháo lắp cần phải tuân thủ theo tiêu chuẩn kỹ thuật của nhà sản xuất để lắp đặt phù hợp.

Trước khi tiến hành tháo lắp phớt, cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cần thiết cho việc tháo lắp và thực hiện đúng các bước sau:

Bước 1: Tháo hết các ốc, bu lông ngoài thân máy để tiến hành lấy phớt bơm.

Bước 2: Khi lấy phớt ra ngoài, tiến hành tháo và đặt các bộ phận theo một trình tự nhất định.

Bước 3: Vệ sinh phớt, kiểm tra tình trạng của các bộ phận trong thân máy, phớt, độ lệch của trục bơm, độ nhám. Nếu phớt bị hỏng cần nên thay thế ngay.

Bước 4: Bôi trơn các bộ phận trục bơm, cao su, bộ phận đàn hồi, phần tĩnh của phớt bơm.

Bước 5: Lắp lại các bộ phận phớt, cân chỉnh phù hợp và gắn vào máy bơm (đúng theo trình tự).

Bước 6: Kiểm tra toàn bộ máy bơm, quay nhẹ để rà soát các lỗi lắp đặt và âm thanh va chạm cơ khí.

Quy trình sửa chữa và thay thế phớt bơm

Khi nhận biết được các tình huống có thể dẫn đến hư hỏng phớt bơm, đội ngũ kỹ thuật cần lên kế hoạch kiểm tra và đánh giá tình trạng hoạt động của phớt theo một lưu đồ sau:

  • Tháo bơm và kiểm tra tình trạng của phớt bơm với mục đích: xác định các bộ bị hỏng cần thay.
  • Lên danh sách những bộ phận phớt bị hỏng cần sửa chữa hoặc thay thế.
  • Tiến hành sửa chữa hoặc thay thế các bộ phận không hoạt động
  • Chạy thử nghiệm máy bơm.

Để tăng tuổi thọ phớt bơm và đảm bảo an toàn vận hành bạn nên tiến hành bảo dưỡng bơm theo lịch trình. Nhằm mục tiêu phát hiện kịp thời các tình trạng của phớt và thay thế ngay.

*Các lưu ý đảm bảo trong khi sửa chữa/thay thế phớt bơm:

  • Đảm bảo không gian lắp đặt sạch sẽ, tránh tạp chất, bụi rơi vào bên trong  phớt bơm.
  • Tránh dùng lực quá mạnh hay búa khi lắp vì các bề mặt của phớt mỏng, dễ bị nứt hoặc vỡ.
  • Kiểm tra lại các bộ phận phớt, đệm phớt, bộ phận nhồi có cạnh lồi lõm, vết trầy xước, hư hỏng hay không?
  • Kiểm tra độ đàn hồi ở các bề mặt ngoài của phớt bơm.
  • Đảm bảo ốc vít trên các bộ phận quay (rotor) hoặc vòng đệm của phớt luôn ăn khớp với vòng ren.
  • Cách tốt nhất nên kiểm tra các bộ phận trục, ống trục có khớp với nhau trước khi gắn thêm O-ring.
  • Sử dụng đúng kích thước của O-ring.
  • Đảm bảo lắp đúng kích thước đúng chuẩn nhà sản xuất.
  • Tránh sử dụng lại các vòng đệm, o-ring đã qua sử dụng.
  • Tránh chồng nhiều lớp o-ring với nhau để đảm bảo chuyển động của phớt.
  • Bôi trơn trục, phớt theo đề xuất của nhà sản xuất. Trong trường hợp khó lắp ráp, có thể sử dụng nước như là chất bôi trơn. Phớt cao su thường được bôi trơn bằng Vaseline, không sử dụng mỡ silicon. Đối với phốt làm bằng vật liệu EPR, sử dụng bôi trơn bằng mỡ silicon, không sử dụng dầu gốc.
  • Tuân thủ lắp đặt các bộ phận của phớt theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Kiểm tra hướng xoắn của cuộn dây đối với các lò xò đơn. Đảm bảo siết chặt các bu lông hoặc đai ốc ở các vòng đệm, nhồi, tránh làm chặt quá mức dẫn đến lệch phớt bơm.
  • Giữ chặt các bộ phận làm kín với định vị trục dọc với nhau trước khi lắp đặt phớt vào máy bơm, tránh định vị trục di chuyển ra khỏi rãnh trên các ống bọc trục.
  • Lắp đặt phớt phải chính xác về chiều dài hoạt động như trong bản vẽ kỹ thuật
  • Khi lắp phớt xong, kiểm tra tất cả các đường ống, bộ điều khiển phớt đã được kết nối với hộp nhồi / ống đệm chưa?
phot-bom-chinh-hang
Mẫu phớt bơm

Những lưu ý khi khởi động bơm

  • Phớt phải được gắn chặt với ổ đĩa của máy bơm theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất.
  • Kiểm tra các chuyển động của trục bơm, quay vài vòng bằng tay. Nếu trục chuyển động không bình thường thì kiểm tra và khắc phục ngay.
  • Bật các hệ thống bơm như ống xả, hệ thống làm mát kiểm tra các không khí có còn bên trong hay không?
  • Kiểm tra cột áp của bơm (NPSH) có đảm bảo hoạt động tốt và có xảy ra các hiện tượng bay, rung, phát ra tiếng ồn không?
  • Tránh để bơm quá nóng, do bộ phận tĩnh của phớt tiếp xúc với trục quay hoặc bộ phận làm kín quay tiếp xúc với vỏ bơm.
  • Kiểm tra rò rỉ bề mặt ngoài của phớt chịu lực ma sát khi hoạt động.
  • Cân bằng trục trước khi khởi động theo hướng dẫn của nhà sản xuất
  • Kiểm tra trục động cơ, nên quay thử bằng tay trước khi cắm điện. Nếu trục quay bằng tay bị kẹt thì cần kiểm tra.
  • Bật các thiết bị phụ trợ của hệ thống phớt.
  • Luôn để bơm hoạt động ở cột áp đầu hút thực để tránh hiện tượng xâm thực
  • Không để ổ trục bị nóng, nếu nóng kiểm tra phần ổ trục.
  • Kiểm tra phớt nếu thấy hiện tượng rò rỉ.
cac-loai-phot-may-bom-nuoc
Các loại phớt của máy bơm nước

Tổng kết

Bài viết trên đây đã hỗ trợ các bạn nhận biết lý do khiến phớt bơm bị hỏng, đồng thời hướng dẫn quy trình kiểm tra, đánh giá chính xác về các tình trạng của phớt bơm để có kế hoạch khắc phục sự cố nhanh chóng. Hi vọng bài viết hữu ích đối với bạn, nếu có bất kỳ vấn đề thắc mắc cần giải đáp, xin vui lòng liên hệ tới Thái Khương Service qua Hotline 093.8826.086 để chuyên viên chúng tôi hỗ trợ bạn tốt nhất!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *